24 tháng 7 2015

Bình giảng khổ thơ đầu bài Đây mùa thu tới

Đề 2: Bình giảng (phân tích) khổ thơ đầu trong bài “Đây mùa thu tới” của Xuân Diệu
Rặng liễu đìu hiu đứng chịu tang
Tóc buồn buông xuống lệ ngàn hàng;
Đây mùa thu tới- mùa thu tới 
Với áo mơ phai dệt lá vàng
XEM VÀ MUA TẠI ĐÂY (SÁCH HAY ÔN THI ĐẠI HỌC)
                                  
ĐÁP ÁN - HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
I. Giới thiệu sơ lược về tác giả, bài thơ, đoạn trích
- “Đây mùa thu tới” là một trong những bài thơ tiêu biểu nhất viết về mùa thu của Xuân Diệu. Nó được rút từ tập “Thơ thơ”, xuất bản năm 1938.
- Bài thơ bộc lộ cảm xúc trữ tình cảu Xuân Diệu qua một bức tranh miêu tả bước đi của đất trời ở thời điểm chuyển mùa từ nóng qua lạnh, từ hạ sang thu. Cả bài thơ là một nguồn cảm xúc dạt dào của thi nhân về mùa thu. Thu buồn mà rất đẹp, nên được cảm nhận một cách rất tinh tế, mới mẻ bằng cặp mắt “xanh non” với một nghệ thuật đầy tính chất cách tân của một “nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới”.
- Bài thơ gồm bốn khổ. Đây là khổ thứ nhất, có một vị trí đặc biệt, đóng vai trò mở đầu cho một tứ thơ về mùa thu.
- Mùa thu là một thi đề vô cùng hấp dẫn đối với các thi nhân, các nhà thơ nổi tiếng của nhân loại và dân tộc đã có những bài thơ rất đặc sắc về mùa thu. Bài thơ này của Xuân Diệu cũng nằm trong mạch cảm xúc chung ấy, nhưng đã được nâng lên bằng cái nhìn tươi mới, trẻ trung của một cái tôi cô đơn, với niềm khát khao giao cảm, bằng cái nhìn nghiêng về thời gian, nghiêng về cái động.
II. Hai câu đầu: Hình ảnh rặng liễu buồn, chan chứa tâm trạng, sự sống.
- Nhà thơ Xuân Diệu cảm nhận “Đây mùa thu tới” qua sự chuyển đổi rất mực tinh vi của đất trời.
- Khác với thơ ca truyền thống thường cảm nhận mùa thu bằng những hình ảnh mang màu sắc ước lệ quen thuộc: sen tàn, cúc nở, lá ngô đồng rụng. Xuân Diệu đón nhận mùa thu bằng tín hiệu hình ảnh rặng liễu có dáng hình cụ thể, có tâm hồn sầu muộn rất con người.
- Hình ảnh rất buồn mà vẫn đẹp, vẫn ẩn chứa một sức sống bên trong, vì cách so sánh mới lạ, vì nỗi buồn của tuổi trẻ và tình yêu đã xôn xao trong cảnh vật.
- Nét đặc sắc nghệ thuật ở hai câu thơ này là tác giả đã sử dụng thủ pháp láy âm rất tài tình mà ông đã học được ở thơ ca hiện đại Pháp (“đìu hiu”- “chịu”, “tang - hàng”, “buông xuống”…). Điều đó đã tạo cho câu thơ một nhạc điệu buồn, du dương, trầm bổng rất gợi cảm.
- Xuân Diệu dùng hình ảnh nhân hoá đặc sắc (so sánh liễu với thiếu nữ). Nó bộc lộ quan điểm thẩm mĩ mới mang ý nghĩa nhân bản của Xuân Diệu.
III. Hai câu sau: Không gian thu với sắc vàng thơ mộng, huyền ảo, tươi sáng thanh nhẹ
- Nhạc điệu có sự thay đổi nhờ điệp ngữ “mùa thu tới” như tiếng reo thầm biểu lộ sự ngạc nhiên, ngỡ ngàng khi mùa thu đột ngột xuất hiện với vẻ đẹp bất ngờ; hay có thể hiểu đó là sự thảng thốt pha chút tiếc nuối trong tâm hồn con người?
- Khác với mùa thu trong thơ xưa thường là một mùa thu đã được định hình, mùa thu Xuân Diệu đang hình thành, đang vận động.
- Hình ảnh “áo mơ phai” “dệt lá vàng” là một hình ảnh đẹp, sắc màu tươi sáng thanh nhẹ. Chú ý phân tích động từ “dệt” thể hiện sự chảy trôi của thời gian, cái động thái lấn chiếm từ từ của trời thu thay hạ.
Kết luận
- Chỉ qua một đoạn thơ mà Xuân Diệu đã diễn tả rất đúng cái không gian thơ mộng, cái thần của mùa thu: buồn mà không ảm đạm, buồn mà vẫn đẹp, vẫn nên thơ, nên hoạ.

- Cảnh thu rất lãng mạn mà cũng rất Việt Nam, vừa truyền thống, vừa hiện đại.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét