24 tháng 7 2015

Bình giảng đoạn thơ trong bài Vội vàng

Đề 4: Anh (chị) hãy bình giảng đoạn thơ sau đây trong bài “Vội vàng” của Xuân Diệu:
Ta muốn ôm
Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn
Ta muốn riết mây đưa và gió lượn
Ta muốn say cánh bướm với tình yêu,
Ta muốn thâu trong một cái hôn nhiều;
Và non nước, và cây, và cỏ rạng,
Cho chuếnh choáng mùi thơm, cho đã đầy ánh sáng,
Cho no nê thanh sắc của thời tươi;
- Hỡi xuân hồng, ta muốn cắn vào ngươi!”
                                                             (Văn học 11- Tập I, trang 133)

ĐÁP ÁN - HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
I. Giới thiệu vài nét về tác giả, bài thơ và vị trí đoạn trích
1. Vài nét về tác giả Xuân Diệu và bài thơ “Vội vàng” (xem đề 2).
2. Đây là đoạn cuối bài thơ thể hiện đỉnh cao mạch cảm xúc tuôn trào, khát khao hưởng thụ “sự sống” ở độ non tơ, căng đầy “mơn mởn” đến độ vồ vập, hăm hở, cuồng nhiệt.

II. Bình giảng đoạn thơ
1.  Ở những phần trên của khổ thơ, với đôi mắt “xanh non” của một thi sĩ có niềm khát khao giao cảm mãnh liệt và có trái tim “say đắm cảnh trời…”, Xuân Diệu đã khám phá ra một cách tinh tế những nét đẹp hấp dẫn của thiên nhiên và sự sống, của mùa xuân và tình yêu như đang mời gọi thi nhân: “Này đây… Này đây… Tháng giêng ngon như một cặp môi gần”.
Nhưng mặt khác, nhà thơ nhận ra tạo hoá có sinh ra con người để mãi mãi hưởng thụ thú vui của trần gian đâu! Màu xuân, tuổi trẻ sẽ trôi qua nhanh chóng, còn cuộc đời quá ngắn ngủi:
                           “Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại!
                           Còn trời đất nhưng chẳng còn tôi mãi
                           Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời”.
Cho nên nhà thơ “giục giã” chúng ta phải “nhanh lên”, “vội vàng” lên để tận hưởng bữa tiệc trần gian khi mà “mùa chưa ngả chiều hôm”:
                           “Ta muốn ôm
                           Cả sự sống mới bắt đầu mơn mởn
Giữa những câu thơ dài, đột ngột xen vào câu thơ ngắn chỉ có ba chữ như thể vòng tay đang “ôm bó”, quấn quýt cả sự sống mới bắt đầu non tơ của thi sĩ.
2. Sáu câu thơ tiếp theo đã diễn tả cảm xúc sôi trào mãnh liệt của niềm khát khao hưởng thụ sự sống của mùa xuân, tuổi trẻ và tình yêu đến độ “say đắm”, “nồng nàn”, “tha thiết” đến độ hăm hở, cuồng nhiệt, gấp gáp. Điều này được thể hiện rõ nhất ở thủ pháp điệp: “ta muốn”. Nhưng mỗi lần điệp lại đi liền với một động từ chỉ trạng thái yêu đương mỗi lúc một mãnh liệt, nồng nàn hơn: “ôm”, “riết”, “say”, “thâu”.
Chú ý thêm những nét nghệ thuật đặc sắc của đoạn thơ còn ở chỗ tác giả sử dụng các liên từ “” rất đúng chỗ cùng điệp từ “cho” với nhịp độ tăng tiến; gắn với một loạt từ láy là tính từ chỉ cảm giác hưởng thụ vật chất cụ thể: “chuếnh choáng”, “đã đầy”, “no nê” đã tô đậm một tứ thơ rất Xuân Diệu: niềm khát khao tận hưởng các vị ngon của cuộc đời đến độ tham lam, ham hố, đến độ thoả thuê, sung mãn. Đúng như có lần nhà thơ đã viết “sống toàn tâm, toàn trí, toàn hồn - sống toàn thân và thức nhọn giác quan” (Thanh niên).
3. Câu thơ cuối của đoạn thơ là một câu cảm thán và là câu kết thúc bài thơ “Hỡi xuân hồng Ta muốn cắn vào ngươi!”. Câu thơ cất lên như một tiếng kêu thể hiện sự cuồng nhiệt, đắm say của một nhà thơ có niềm yêu đời và khát khao sống chưa từng có trong thơ ca Việt Nam. Các từ “hồng”, “cắn” thật giàu ý nghĩa liên tưởng, rất hàm súc và gợi cảm: mùa xuân ngon quyến rũ như trái chín ngọt ngon của vườn trần, như mời mọc, đầy hấp dẫn…
4. Kết luận:
   Đây là đoạn thơ hay nhất của bài “Vội vàng”: vừa sâu sắc về nội dung, vừa độc đáo về nghệ thuật. Đó là sự kết tinh hồn thơ Xuân Diệu: yêu đời, yêu sống đến say mê, cuồng nhiệt.

   Xuân Diệu vốn không chấp nhận cuộc sống lỡ cỡ, lưng chừng, nhạt nhẽo giữa “cái ao đời phẳng lặng đìu hiu”. Ông muốn luôn luôn đốt cháy những phút giây của đời để làm toả sáng ngọn lửa “huy hoàng” thật có ý nghĩa của sự sống, để đánh dấu sự có mặt của cá nhân mình trên cõi thế gian này. Đó cũng chính là tính nhân bản, nét tích cực trong nhân sinh quan Xuân Diệu trước Cách mạng.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét