21 tháng 7 2015

Hoàn cảnh sáng tác Nhật kí trong tù

Đề 3:A nh (chị) hãy nêu hoàn cảnh sáng tác và giới thiệu vắn tắt nội dung tập thơ “Nhật kí trong tù” (ngục trung nhật kí) của Chủ tịch Hồ Chí Minh.


ĐÁP ÁN - HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
A.  Yêu cầu
- Nêu hoàn cảnh sáng tác và giới thiệu ngắn gọn nội dung tập thơ “Nhật kí trong tù
- Diễn đạt gãy gọn, văn phong trong sáng.
            B. Ý chính cần có
Y1. Hoàn cảnh sáng tác
Tháng 8 năm 1942, với danh nghĩa là đại biểu của Việt Nam độc lập đồng minh và phân bộ quốc tế phản xâm lược của Việt Nam, Nguyễn Ái Quốc lấy tên là Hồ Chí Minh lên đường sang Trung Quốc để tranh thủ sự viện trợ của thế giới. Sau nửa tháng đi bộ, đến Túc Vinh, Quảng Tây, Người bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt giam vô cớ. Trong suốt 14 tháng ở tù (từ mùa thu năm 1942 đến cuối mùa thu năm 1943), tuy bị đày ải vô cùng cực khổ, Hồ Chí Minh vẫn làm thơ. Người đã sáng tác 133 bài thơ được viết ở trong tù.
Y2: Nội dung tập thơ “Nhật kí trong tù”:
a, Tập thơ phản ánh chân thực bộ mặt xấu xa, tàn bạo, đen tối của chế độ nhà tù cũng như xã hội Trung Quốc thời Tưởng Giới Thạch. Đó là một chế độ mà luật pháp không đảm bảo và đầy rẫy những bất công (“Đường đời khó khăn”, “Đánh bạc”, “Ở Lai Tân”, Cháu bé trong nhà lao Tân Dương), “Người vợ bạn tù đến thăm chồng”…). Đó còn là một chế độ cực kì vô nhân đạo: người tù bị bóc lột tàn nhẫn; đã thế, còn bị “trói”, bị “xích””, bị “cùm”, chịu cảnh ăn đói, bệnh tật, chết chóc xảy ra như cơm bữa.
b. Tập thơ thể hiện tâm hồn phong phú, cao đẹp của người tù vĩ đại. Về phương diện này, có thể xem “Nhật kí trong tù” như  một bức chân dung tự hoạ về con người tinh thần của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
- Chân dung Bác trong tập thơ là hình ảnh một nhà ái quốc vĩ đại lúc nào cũng nóng lòng sốt ruột hướng về Tổ quốc (“Đêm thu”, “Ốm nặng”, “Không ngủ được”, “Ở Việt Nam có biến động”, “Tức cảnh”…), luôn luôn khao khát tự do. Bị đày đoạ trong lao tù, Người vẫn luôn luôn hiện lên trong tư thế người chiến sĩ cộng sản kiên cường bất khuất (“Đề từ”, “Bốn tháng rồi”, “Đánh cờ”…); vẫn ung dung tự tại, tràn đầy tinh thần lạc quan tươi sáng (“Ngắm trăng”, “Đi Nam Ninh”, “Trên đường đi”, “Buổi trưa”, “Pha trò”, “Giải đi sớm”, “Buổi sơm”, “Trời hửng”…).
- Chân dung Bác Hồ còn là hình ảnh bậc đại nhân có tình thương yêu bao la, thấu hiểu cảnh ngộ của mọi kiếp người, nhạy cảm với niềm vui, nỗi đau của con người (“Phu làm đường”, “Người bạn tù thổi sáo”, “Vợ người bạn tù đến nhà lao thăm chồng”, “Một người tù cờ bạc “chết cứng”, “Cháu bé trong nhà lao Tân Dương”…) .
- Tâm hồn Bác nhạy cảm với mọi biến thái của thiên nhiên (“Ngắm trăng”, “Giải đi sớm”, “Chiếu tối, “Mới ra tù tập leo núi”, “Trời hửng”, “Trên đường đi”). Tập “Nhật kí trong tù đã bộc lộ rõ cốt cách của một thi nhân, một nghệ sĩ lớn.

Kết luận: Với những điều đã trình bày trên đây, chúng ta hoàn toàn tán thành với lời bình luận rất sâu sắc và đúng đắn của Hoài Thanh “Tuy viết bằng chữ Hán, nhưng về mặt nội dung và cả về phong cách rõ ràng tập thơ là một tác phẩm văn học Việt Nam rất đậm đà tính dân tộc, một tác phẩm văn học lớn, có tác dụng giáo dục sâu sắc phẩm chất đạo đức cách mạng cho tất cả chúng ta ngày nay”.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét