24 tháng 7 2015

Phân tích đoạn thơ trong bài Vội vàng

Đề 5: Hãy phân tích đoạn thơ sau đây để làm nổi rõ cảm nhận về thời gian của Xuân Diệu - một nhà thơ có lòng ham sống yêu đời mãnh liệt:
                              …     “Xuân đương tới nghĩa là xuân đương qua,
                                       Xuân còn non nghĩa là xuân sẽ già,
                                       Mà xuân hết, nghĩa là tôi cũng mất.
                                       Lòng tôi rộng nhưng lượng trời cứ chật,
                                       Không cho dài tuổi trẻ của nhân gian,
                                       Nói làm chi rằng xuân vẫn tuần hoàn,
                                       Nếu tuổi trẻ chẳng hai lần thắm lại!
                                       Còn trời đất nhưng chẳng còn tôi mãi,
                                       Nên bâng khuâng tôi tiếc cả đất trời;
                                        Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi,
                                       Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt…

ĐÁP ÁN - HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
I. Nêu ngắn gọn về tác giả, bài thơ, đoạn trích
1. Xuân Diệu, tên thật là Ngô Xuân Diệu (1916- 1985) là “nhà thơ mới nhất”… “nhà thơ say đắm tình yêu, say đắm cảnh trời, sống vội vàng, sống cuống quýt…” (Hoài Thanh). Thơ ông có nhiều cách tân táo bạo và đã thành công rất vẻ vang. Trước Cách mạng, ông có hai tập thơ “Thơ thơ” và “Gửi hương cho gió” rất nổi tiếng, được độc giả yêu thích.
2. Bài thơ “Vội vàng” rút từ tập “Thơ thơ” (1938). Đây là bài thơ rất tiêu biểu cho hồn thơ Xuân Diệu trước Cách mạng. Cả bài thơ là tiếng nói của một tân hồn yêu đời, yêu cuộc sống đến hăm hở, vồ vập, đắm say và cuồng nhiệt. Nhà thơ nhận thấy cuộc đời nơi trần thế này tuyệt đẹp mà đời người lại ngắn ngủi so với thời gian vĩnh hằng. Vì vậy, phải chạy đua với thời gian để mỗi giây phút của cuộc sống đều trở nên có ý nghĩa. Đoạn trích trên đây nằm ở giữa bài thơ và cũng là một trong những đoạn tiêu biểu cho chủ đề bài thơ.
II. Phân tích đoạn thơ
1. Hai câu thơ đầu diễn tả thời gian trôi chảy rất nhanh, theo quy luật nghiệt ngã của vũ trụ không thể nào có thể níu kéo được, nhất là ngày xuân, tuổi xuân thấm thoắt như bóng câu qua cửa sổ.
2. Sáu câu thơ tiếp: Xuân Diệu nhận thức được một sự thực phũ phàng: thiên nhiên vũ trụ vô hạn, tồn tại vĩnh cửu, trong khi đó cuộc sống của con người thì ngắn ngủi, hữu hạn. Vì vậy, thi sĩ cảm thấy lo lắng, băn khoăn đến mức trở thành một nỗi hốt hoảng chạy đua với thời gian.
Nội dung cơ bản của tám câu thơ trên tuy được phân thành hai ý nhỏ, nhưng đều tập trung làm nổi rõ một nghịch lí trớ trêu, éo le giữa cái quy luật nghiệt ngã của thời gian chảy trôi, đi qua nhanh chóng, không có gì có thể cưỡng được với khát vọng hưởng thụ cuộc sống hạnh phúc giữa mùa xuân và tuổi trẻ của thi nhân. Cái nghịch lí ấy được tô đậm bằng những cặp từ ngữ, hình ảnh tương phản: “đương tới” >< “đương qua”; “còn non” >< “sẽ già”; “lòng tôi rộng” >< “lượng trời cứ chật”… và cái cấu trúc song hành “xuân hết” // “cũng mất”.
3.  Ba câu cuối: Sự nuối tiếc đối với cuộc đời, đất trời của Xuân Diệu đã giúp cho nhà thơ đặc biệt nhạy cảm với thời gian:
                                       “Mùi tháng năm đều rớm vị chia phôi
                                       Khắp sông núi vẫn than thầm tiễn biệt
Là “nhà thơ mới nhất”, Xuân Diệu đã tiếp thu và vận dụng tài tình “phép tương giao” các giác quan của lối thơ tượng trưng Pháp. Vì thế, Xuân Diệu đã “ngửi” được mùi vị của thời gian, “nhìn” được giọt lệ chia phôi và “nếm” cái vị chia lìa, “nghe” được lời than thầm tiễn biệt âm vang khắp sông núi…

4. Tất cả những điều đã phân tích cho ta thấy rõ: Xuân Diệu hơn ai hết đã có ý thức khẳng định cái tôi cá nhân của mình. Qua đoạn thơ, người đọc cũng cảm nhận được một nét đặc sắc của hồn thơ Xuân Diệu “say đắm với tình yêu và hăng hái với mùa xuân, thả mình bơi trong nắng, rung động với bướm chim, chất trong tim mây trời thanh sắc…” (Thế Lữ).

0 nhận xét:

Đăng nhận xét