01 tháng 8 2015

Bình giảng khổ 4 và 5 trong bài Sóng

Đề 2: Bình giảng đoạn thơ sau đây trong bài “Sóng” của Xuân Quỳnh:
      “Con sóng dưới lòng sâu
        Con sóng trên mặt nước
        Ôi con sóng nhớ bờ
       Ngày đêm không ngủ được
      Lòng em nhớ đến anh
      Cả trong mơ còn thức

      Dẫu xuôi về phương Bắc
     Dẫu ngược về phương Nam
     Nơi nào em cũng nghĩ
    Hướng về anh một phương”
(Văn học 12, tập I, trang 229)
(Đề thi Văn khối C tuyển sinh đại học - cao đẳng toàn quốc, năm 2002)

ĐÁP ÁN – HƯỚNG DẪN LÀM BÀI

1. Giới thiệu về tác giả, tác phẩm và vị trí đoạn trích:
- Xuân Quỳnh (1942-1988) là một trong những gương mặt nổi bật của thế hệ nhà thơ trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước.
- “Sóng” là bài thơ tiêu biểu cho hồn thơ Xuân Quỳnh luôn luôn trăn trở, khao khát được yêu thương gắn bó. Bài thơ được in ở tập “Hoa dọc chiến hào” (1968).
- Đoạn thơ trích nằm ở phần giữa của bài thơ. Có thể xem đó là đoạn tiêu biểu của tác phẩm. Giống như toàn bài, ở đoạn thơ này, hai hình tượng “Sóng” và “em” luôn tồn tại đan cài, khắc họa rõ nét nỗi nhớ, sự thủy chung tha thiết của nhà thơ. Mỗi trạng thái tâm hồn của người phụ nữ đều có thể tìm  thấy sự tương đồng với một đặc điểm nào đó của “Sóng”.
2. Bình giảng sáu câu đầu: Nỗi nhớ da diết, cháy bỏng, thường trực.
- Nỗi nhớ bao trùm cả không gian, thời gian: “Lòng sâu” – “mặt nước” – “ngày” – “đêm”.
- Nỗi nhớ thường trực, không chỉ tồn tại khi thức mà cả khi ngủ, len lỏi vào cả trong giấc mơ, trong tiềm thức “cả trong mơ còn thức”.
- Mượn hình tượng “sóng” để nói lên nỗi nhớ vẫn chưa đủ, chưa thỏa, nhà thơ trực tiếp bộc lộ nỗi nhớ của mình.
Lòng em nhớ đến anh”
3. Bình giảng bốn câu thơ tiếp theo: Lòng thủy chung tha thiết.
- Khẳng định lòng chung thủy: dù ở phương nào, nơi nào cũng chỉ “hướng về anh một phương”.
- Trong cái mênh mông của đất trời, đã có “Phương tâm trạng”, “Phương” của người phụ nữ đang yêu say đắm, thiết tha.
4. Một số đặc sắc về nghệ thuật của đoạn thơ:
- Thể thơ 5 chữ được dùng một cách sáng tạo, thể hiện nhịp của sóng biển, nhịp của lòng thi sĩ.
 - Các biện pháp điệp từ, điệp cú pháp góp phần tạo nên nhịp điệu nồng nàn, say đắm, thích hợp cho việc diễn tả nỗi nhớ mãnh liệt: “Con sóng”(3 lần), “dưới lòng sâu”, “trên mặt nước”, “dẫu xuôi - dẫu ngược”…
5. Kết luận chung:
- Trong đoạn thơ, Xuân Quỳnh đã thể hiện rất gợi cảm, sinh động những trạng thái cảm xúc, những khát khao mãnh liệt của một người phụ nữ đang yêu.
- Từ đoạn thơ, ta có thể nói: “Tâm hồn của người phụ nữ Việt Nam trong tình yêu táo bạo, mạnh mẽ nhưng vẫn giữ được nét truyền thống (Sự thủy chung, gắn bó)”.
Ghi chú: Chỉ cho điểm tối đa khi thí sinh không những nói đủ ý cần thiết mà còn diễn đạt lưu loát, đúng văn phạm và viết không sai chính tả.

Có thể chấp nhận cách sắp xếp ý không hoàn toàn giống như đáp án, miễn phải đảm bảo được một logic nhất định. Khuyến khích những bài kiến giải riêng, thực sự có ý nghĩa về vấn đề.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét