01 tháng 8 2015

Bình giảng đoạn thơ thứ 4 trong bài Đất nước


Đề 4 .Bình giảng đoạn thơ sau đây trong bài “Đất nước” của Nguyễn Đình Thi:
                             “Ôi những cánh đồng quê chảy máu
                            Dây thép gai đâm nát trời chiều
                            Những đêm dài hành quân nung nấu
                            Bỗng bồn chồn nhớ mắt người yêu”.
SÁCH GIÚP ÔN THI ĐẠI HỌC ĐIỂM CAO. XEM TẠI ĐÂY
                               
ĐÁP ÁN – HƯỚNG DẪN LÀM BÀI

I. Giới thiệu vài nét về bài thơ và đoạn trích
1. “Đất nước” là bài thơ đặc sắc tiêu biểu cho phong cách thơ của Nguyễn Đình Thi. Bài thơ thể hiện một chủ đề lớn : Lòng yêu nước nồng nàn, thiết tha, ý thức độc lập tự chủ, lòng tự hào về nhân dân đất nước anh hùng .
2. Đoạn thơ ta bình giảng là đoạn giữa của bài thơ :Hình ảnh đất nước đau thương, anh dũng trong chiến tranh chống xâm lược và hình ảnh nhân vật trữ tình – người chiến sĩ có tâm hồn lãng mạn, mộng mơ đã có sự kết hợp hài hòa giữa cái chung và cái riêng, giữa tình yêu Tổ quốc và tình yêu lứa đôi.

II. Bình giảng đoạn thơ      
1. Hai câu đầu: Bức tranh về đất nước đau thương, anh dũng trong chiến tranh và ách chiếm đóng nặng nề, dã man của giặc.
a. Bằng biện pháp nhân hóa đặc sắc, hai câu thơ đã diễn tả được một cách cô đọng và tập trung cảnh làng xóm quê hương chảy máu, đau thương và tinh thần anh dũng của đồng bào trong chiến đấu.
b. Hình ảnh thơ được xây dựng từ một hình ảnh thực, có sức khơi gợi đặc biệt: một buồi chiều tà, nhà thơ hành quân cùng bộ đội, qua miền trung du Bắc Giang, nhìn lên đồi cao trước mặt là đồn giặc có những dây thép gai nhọn sắc in lên nền trời có ráng đỏ như máu, chiếu xuống cánh đồng một màu đỏ ối; tác giả có cảm giác bầu trời như bị những dây thép gai tựa như móng vuốt của thú dữ đâm nát, làm cho ứa máu, nhức nhối và cả cánh đồng cũng bị kẻ thù làm cho máu chảy thương đau: “Ôi những cánh đồng quê chảy máu”. Câu thơ tả cảnh mà thực ra là tả tình nên mới có từ “Ôi”đứng đằng trước. Hình ảnh “cánh đồng quê chảy máu” ở đây rất giàu tính chất gợi tả và sự liên tưởng. Đó không chỉ là máu đau thương của đồng bào ta bị giặc giết hại, quê hương chảy máu dưới gót giầy bạo tàn kẻ của kẻ thù, mà còn là máu của sự anh dũng: máu của những người du kích, chiến sĩ đổ xuống để bảo vệ xóm làng.
c. Nét nghệ thuật đặc sắc ở hai câu này là tác giả đã sử dụng thủ pháp nhân hóa đơn sơ mà rất gợi cảm và đặc biệt là thủ pháp ngược sáng điện ảnh, tạo nên sự tương phản gay gắt về đường nét, màu sắc, gây ấn tượng mạnh mẽ trong tâm trí người đọc.
- Từ một hình ảnh thực được thu vào tầm mắt, tác giả đã nâng lên thành biểu tượng cho đất nước thương đau trong chiến tranh.
D. Bình giảng mở rộng: liên hệ những câu thơ, câu văn nói về tội ác của giặc ngoại xâm, cảnh đất quê hương đau thương trong chiến tranh chống xâm lược.
2. Hai câu sau :
a. Hai câu thơ trên thiên về ngoại cảnh, hai câu tiếp theo đã đi sâu vào tâm trạng:
Những đêm dài hành quân nung nấu
Bỗng bồn chồn nhớ mắt người yêu”.
Trên cái nền của cảnh đất nước đau thương, của những gian lao và anh dũng trong chiến tranh, bỗng vụt sáng long lanh trong tâm tưởng của người chiến sẽ hình ảnh đôi mắt người yêu như ngôi sao xanh của hi vọng và khát vọng soi tỏ bầu trời đêm (liên hệ mở rộng bằng những câu thơ của Nguyễn Đình Thi và các tác giả khác nói về vẻ đẹp tâm hồn của người chiến sĩ luôn luôn gắn tình yêu Tổ quốc với tình cảm riêng tư, với tình yêu đôi lứa…).
b. Hai hình ảnh “đêm dài hành quân nung nấu”“Bỗng bồn chồn nhớ mắt người yêu” có sự đối lập mà thống nhất: giữa tình cảm thường trực và tình cảm đột xuất, giữa tình yêu đất nước với tình yêu lứa đôi trong trái tim người chiến sĩ. Càng yêu đất nước thiết tha, lại càng yêu em đằm thắm.

c. Tất cả đã làm tỏa sáng vẻ đẹp tâm hồn lãng mạn mộng mơ mà ta đã bắt gặp ở nhiều trong thơ ca chống Pháp viết về người lính chiến đấu cho một lí tưởng cao đẹp: Độc lập của Tổ quốc, hạnh phúc của nhân dân.

0 nhận xét:

Đăng nhận xét